militariacieszyn.pl

  • Zwiększ rozmiar czcionki
  • Domyślny  rozmiar czcionki
  • Zmniejsz rozmiar czcionki
Start Geneza jednostek podhalańskich
Email Drukuj PDF

Geneza jednostek podhalańskich w Polsce

ppłk. Bronisław...
Tradycja jednostek podhalańskich datuje się od przełomu lat 1912 - 1913, kiedy to młodzież podhalańska zaczęła organizować się i jednoczyć w lokalnych formacjach, które przyjęły nazwę Drużyn Podhalańskich.

Drużyny były legalną organizacją paramilitarną przygotowującą młodzież do służby wojskowej. Zatwierdzony przez c.k.władze statut zakładał szkolenie drużyniaków w musztrze wojskowej, strzelaniu i szermierce. W maju 1913, na zjeździe w Nowym Targu drużyny połączyły się w Związek Drużyn Podhalańskich. drużyny były zorganizowane i dowodzone na wzór Polskich Drużyn Strzeleckich, m.in. przez pochodzących z nich instruktorów. patronat nad ZDP objął na mocy swej uchwały obradujący 9 i 10 sierpnia 1913 w Czarnym Dunajcu III Zjazd Podhalan.

21 czerwca 1914 obradujący w Nowym Targu walny zjazd Drużyn Podhalańskich podjął uchwałę upoważniającą Feliksa Gwiżdża ( prezesa Związku Drużyn Podhalańskich i znanego działacza podhalańskiego) do podjęcia pertraktacji o połączenie Drużyn Podhalańskich z Polskimi Drużynami Strzelckimi. Rozmowy te zakończyły się sukcesem. Rozpoczęta w związku z wybuchem wojny mobilizacja Drużyn Strzeleckich objęła także Drużyny Podhalańskie, a ich członkowie wzięli udział w walkach o odzyskanie niepodległości w szeregach formacji legionowych.

Andrzej Galica, urodzony w Białym Dunajcu, od jesieni 1914 r. kapitan Legionów Polskich, był jednym z wyróżniających się oficerów. Podczas I wojny Światowej pełnił w Legionach różne funkcje począwszy od dowódcy oddziału zapasowego do dowódcy 6 pułku piechoty. Dowodził m.in. I batalionem 4 Pułku Piechoty Legionów.

Obok Galicy w pułku tym słuzyło wielu drużyniaków i działaczy ruch podhalańskiego, m.in. pisarz i poeta Władysław Orkan i Feliks Gwiżdż.Grupa Podhalan wyróżniała się wsród żołnierzy 4 Pułku szczególną bystrością i jak pisał kronikarz Czwartaków Józef Andrzej Talar zbójnicką fantazją. O nich i o Galicy napisał Wł. Orkan wiersz zatytułowany "Piosenka Batalionu Podhalańskiego".

11 listopada 1918 A. Galica został mianowany w Krakowie pułkownikiem i otrzymał rozkaz zorganizowana na Podhalu jedostek dla organizującego się wojska Polskiego.Zamiarem płk. Galicy było zorganizowanie całej brygady wojsk górskich. Wefekcie działań płk. Galicy sformowano na Podhalu na przełomie 1918 i 1919 Brygadę Górską w składzie dwóch pułków piechoty i dwudywizjonowego pułku artylerii górskiej.

1 Pułk Strzelców Podhalańskich utworzony został przede wszystkim z żołnierzy byłych pułków austriackich: 20 Pułku Piechoty i 32 pułku Obrony Krajowej. 1 grudnia 1918 r., na wniosek dowódcy Okregu Podhalańskiego płka A. Galicy, rozkazem nr. 12 Dowódcy Okręgu Generalnego w Krakowie otrzymał nazwę 1 Pułku Strzelców Podhalańskich. Był to pierwszy w Wojsku Polskim formalnie utworzony pułk górski, czyli stacjonujący, przeszkolony i przeznaczony do walk w górach.

Powstanie 2 PSP było zasługą mjra Jerzego Dobrodzickiego, który z żołnierzy batalionu zapasowego 32 Pułku Obrony Krajowej oraz ochotników z pobliskich miejscowości zaczął tworzyć pułk piechoty, którego dowództwo stacjonowało początkowo w Poroninie, a nastepnie w limanowej i Nowym Targu. W listopadzie 1918 jednostka otrzymała nazwę 2 Pułku Strzelców Podhalańskich, a pierwszym dowódcą został major Dobrodzicki. Wiosną 1919 drugim dowódcą pułku został podpułkownik Stanisław Wróblewski. Dowództwo pułku znajdowało się początkowo w Nowym Targu, a od jesieni 1919 w Sanoku, który stał się ostatecznie garnizonem macierzystym 2 PSP.

Oba te pułki utworzyły, jak już wspomniano, I Brygade Górską, której dowódcą został pułkownik Galica. Pozostałe pułki strzelców podhalańskich mają rodowód hallerowski. Zapoczątkowujące istnienie 3., 4., 5. i 6. Pułków Strzelców Podhalańskich jednostki Błękitnej Armii, dopiero po wcieleniu żołnierzy ze stacjonujących na Podkarpaciu i Podhalu pułków zapasowych związały się z polskimi górami.

 


Ta strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług statystycznych, społecznościowych, reklamowych i funkcjonalnych. Warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies można określić w ustawieniach przeglądarki internetowej. To find out more about the cookies we use and how to delete them, see our privacy policy.

I accept cookies from this site.

EU Cookie Directive Module Information
?>